Een paar maanden geleden is Olympus begonnen met het verspreiden van berichten over de eerste Olympus camera die ooit is gemaakt, de PEN #1. Even na de aanvang van die teaser campagne konden geïnteresseerden zich aanmelden om als eerste het nieuws te ontvangen als Olympus met de eerste MicroFourThirds camera op de markt zou komen. Het kon natuurlijk geen toeval zijn dat de geboortedag van de PEN, 50 jaar geleden, en de aankondiging van een nieuwe camera zo goed als tegelijk kwamen. Olympus voerde iets in zijn schild en er moest wel een verband zijn.
Afgelopen maandag verzamelde de top van de Nederlandse foto- en lifestyle pers zich op schiphol om af te reizen naar Berlijn waar Olympus een aankondiging zou doen van de nieuwe MicroFourThirds camera. Eenmaal in Berlijn bleek dat het om een Europese aankondiging ging en dat er wereldwijd ook nog twee andere locaties waren waar grote groepen fotopers aanwezig waren.
Op de avond voorafgaand aan de wereldwijde introductie sprak de hoogste baas van Olympus de pers toe over de filosofie waarmee de oer PEN ooit is bedacht en hoe deze de fotografie heeft veranderd. Hierna was het tijd voor de introductie van de digitale PEN, de Olympus E-P1.
De specificaties van deze camera liegen er niet om, maar waar wij voornamelijk benieuwd naar waren is of deze camera werkelijk een doelgroep kan aanboren die deze camera zal kopen. Dit zal een moeilijke, maar zeker niet onmogelijke klus worden die Olympus moet zien te klaren. De PEN E-P1 is een camera die zowel professionele als high-end amateur gebruikers kan bedienen, maar om dat te doen moeten deze gebruikers wel eerst weten wat er met deze camera kan en waarom deze camera zo bijzonder is.
Het belangrijkste nieuws zit hem wat ons betreft in de afmeting van de sensor. We praten over een Micro FourThirds sensor die even groot is als de sensor die Olympus gebruikt in haar FourThirds spiegelreflex camera’s. Dit is dus een veel grotere sensor als die gebruikt wordt in de traditionele compact camera’s en dat vertaalt zich in de mogelijkheid om te spelen met de scherptediepte. Om goed te kunnen spelen met de scherptediepte is het natuurlijk belangrijk dat de fotograaf ook een goed objectief gebruikt. Het grote voordeel van Micro FourThirds camera’s is dat deze objectieven door de gebruiker zelf te verwisselen zijn, net als bij spiegelreflexcamera's. De Olympus PEN is verder ook aardig vergelijkbaar met de Olympus spiegelreflex camera's. Zowel qua menustructuur als bediening doet deze camera niet onder voor zijn broertjes waar wel een spiegel in zit. Ook voor wat betreft het aansluiten van accessoires is de Olympus PEN E-P1 een volwaardige camera. De E in de naam staat dan ook voor het E-Systeem, waar deze camera onderdeel van is.
Laten we beginnen met de fotografische kwaliteit van deze camera. Hierover kunnen we namelijk vrij kort zijn door te zeggen dat de PEN E-P1 absoluut niet onderdoet voor zijn spiegelreflex broers. Het is slechts het feit dat de camera veel kleiner is waardoor wij merken dat we te maken hebben met een heel ander soort camera. Dit kleiner zijn beïnvloed de hanteerbaarheid niet in negatieve zin. De camera heeft een prima ergonomie en ligt goed in de hand. Er is goed nagedacht over de plaatsing van de knoppen en het beeldscherm is groot en zelfs met invallend licht zeer goed zichtbaar. Ook als we de camera gebruiken met normale FourThirds objectieven die d.m.v. een adapter op de body worden gezet, is er niks mis met de ergonomie.
Klik hier met de rechter muisknop en kies "link opslaan als..." om deze podcast als MP3 op te slaan.
Speciaal voor dit evenement had Olympus gezorgd dat alle journalisten een eigen PEN kregen om een dag mee te fotograferen. Hierdoor waren wij instaat de camera te testen op de manier zoals wij dat wilden. Om het ons gemakkelijker te maken had Olympus een route uitgestippeld door het hart van Berlijn waarbij we op verschillende plaatsen foto momenten hadden met leuke modellen. Het geheel was niet alleen professioneel opgezet, maar zorgde er echt voor dat wij de camera's en verschillende objectieven konden proberen.
De Olympus PEN kan, zoals wij merkten, ongeveer 400 tot 500 foto's maken op één accu lading. Dat is veel als we ons bedenken dat deze camera het display natuurlijk altijd aan heeft staan. De PEN maakt geen gebruik van Olympus eigen xD geheugenkaartjes. Deze geheugenkaarten zijn te traag om er HD-video met goed geluid op te kunnen verwerken en zijn daarom vervangen voor SD geheugen. We blijven hopen dat deze keuze de opmaat is om helemaal van xD geheugen af te stappen, maar dit kregen wij niet bevestigd vanuit Olympus.
De set zoals wij die getest hebben bestond uit een PEN E-P1 camera, een Zuiko 14-42mm objectief, een Zuiko 17mm Pancake objectief en een adapterring waardoor wij ook de Zuiko 9-18mm hebben kunnen testen voor lekkere groothoek opnamen. Verder hadden wij de beschikking over een optische zoeker die in de accessoireschoen geschoven werd. Het feit dat de camera niet zelf beschikt over een optische zoeker vond ik persoonlijk wel een nadeel. De reden die Olympus geeft voor het ontbreken hiervan is dat hierdoor de camera kleiner gemaakt kon worden. De losse zoeker die je bij de 17mm pancake kunt krijgen geeft wel ongeveer een beeld wat je op de foto krijgt, maar is toch niet zo precies als wanneer je een LCD zoeker zou hebben. De ontwerper van de PEN liet al zachtjes doorschemeren dat ze dit bij Olympus ook wel vonden en dat er misschien ooit wel een model zal komen waarbij een optionele zoeker met LCD gebruikt kan worden. Op dit model zal dat niet gebeuren omdat de contacten van de accessoireschoen de video informatie niet kunnen doorgeven.
Een van de eerste dingen die duidelijk opvielen was dat de camera goed gebruikmaakt van de ultra snelle motoren die worden gebruikt in de speciale Micro FourThirds objectieven. Het verschil werd echt merkbaar toen we via een adapter gebruik gingen maken van een 9-18mm FourThirds objectief dat eigenlijk bedoeld is voor gebruik op een camera zoals de E-420 of E-520. Dit objectief zonder speciale ultra snelle motor is ook inderdaad een stuk langzamer in gebruik dan de nieuwe objectieven op dezelfde camera behuizing. Dit verschil zit dus niet in het gebruik van de adapter, want we zagen bij een collega journalist dat hij een snelle Micro FourThirds lens gebruikte die wel zeer snel kon scherpstellen.
Een ander punt dat meteen opviel was het feit dat de camera tijdens het filmen niet automatisch zal scherpstellen. Om scherpstelling tijdens het filmen te kunnen gebruiken moet u op het moment dat u wilt scherpstellen de, speciaal hiervoor toegewezen knop, indrukken. Met de huidige objectieven van Olympus resulteert dit in een scherpstelling die eigenlijk tijdens het filmen niet bruikbaar is. Om te beginnen gaat dit scherp stellen gepaard met het zogenaamde ‘hunting’ effect en ten tweede zijn de objectieven te luidruchtig waardoor je de scherpstel actie hoort in de video opnamen. In een voorbeeld film die wij op een later tijdstip in dit artikel zullen toevoegen kunt u dit effect goed horen en zien.
Net als de Olympus E-620 is de PEN uitgerust met zes creatieve filters. Deze filters zijn uiteraard te gebruiken voor het maken van foto's, maar kunnen ook worden gebruikt tijdens het filmen. Dit filmen waar we nu steeds over praten, gebeurt met 30 frames per seconde in de 720P mode. De bestanden die uit de camera komen kunnen direct worden ingelezen in zowel Windows als Mac systemen en zijn te verwerken in editing software (niet meegeleverd).
Wat wij een beetje een teleurstelling vonden is dat één van de twee kit objectieven niet zo lichtsterk is. Het 14-42mm objectief heeft een lichtsterkte van f/3.5 in de groothoek stand tot f/5.6 in de tele stand. Bedenk dat we hier spreken over een camera met een cropfactor van 2 en u begrijpt dat we hier te maken hebben met een kleinste diafragmagetal dat qua scherptediepte in verhouding tot de traditionele spiegelreflex fotografie overeenkomt met f/11. Dit is niet een zeer geschikt diafragma om te spelen met scherptediepte, zoals op de onderstaande foto te zien is.
De gehele perstrip lag in het teken van de originele PEN. Deze is inmiddels 50 jaar oud, maar om ons in dezelfde sfeer te brengen als vroeger met de oude camera’s, had Olympus gezorgd voor een evenement in Retro stijl. We werden vervoerd in oude bussen, kregen modellen met ouderwetse kapsels en kleding en meer van dat soort grappem. De nieuwe PEN voldoet hier zelf ook geheel aan. De camera ziet er echt uit alsof hij in de jaren 70 gemaakt is maar vergeet niet dat dit een zeer bijzondere camera is die zowel kan fotograferen als filmen.
De beoordeling van de camera
We hebben de PEN E-P1 getest door deze in verschillende licht situaties te gebruiken, zoals bij het fotograferen van portretten, modellen, en alledaagse dingen die we kunnen tegenkomen op straat. Het is duidelijk dat de automaten van de camera het goed doen. In de volledig automatische mode kunt u vertrouwen op de belichtingsautomaat en ook de scherpstelling is prima in orde. Zelfs de witbalans meting laat zich niet om de tuin leiden door bijvoorbeeld een model in een openluchtzwembad te fotograferen. Dit is een lastig onderwerp omdat het onderwerp zo weinig kleuren bevat als referentie waardoor de camera eigenlijk te weinig meetgegevens heeft om een goede witbalans te kunnen berekenen.
Bij een foto van een model op de trap, kunnen we zien wat de camera doet als het licht niet helemaal optimaal is. Het model is verlicht vanuit slechts één lamp met een softbox, maar dit levert een zeer mooi effect op. De camera stond ingesteld op de automatische ISO mode, en heeft hierdoor een ISO waarde van ISO 200 gekozen om de foto te kunnen maken.
Conclusie:
We kunnen wel stellen dat er al voor de introductie van deze camera een hype gecreëerd werd en dat die hype goed is aangeslagen onder het publiek. In dit geval kunnen we ook zeggen dat dit terecht is, want de Olympus PEN brengt echt een revolutie in het fotograferen met een compacte camera.
De camera is gebaseerd op de Micro FourThirds standaard waaraan alleen Panasonic en Olympus deelnemen, Accessoires zoals objectieven en flitsers moeten daarom uitwisselbaar zijn tussen deze twee merken, maar ook accessoires van het Olympus E-systeem kunnen gewoon worden gebruikt.
De PEN is een camera die door de prijsstelling voornamelijk zijn weg zal vinden naar mensen die het geen probleem vinden geld uit te geven aan een camera met een hoge kwaliteit. Het zal voor Olympus moeilijk zijn de kopers van het hogere segment compact camera's te overtuigen om voor de PEN te gaan, maar spiegelreflex gebruikers zullen de PEN zeer waarderen wegens zijn formaat en kwaliteit. De PEN is naar onze inschatting niet een camera voor de massa, maar wel een camera die de massa zal beïnvloeden.
Ohja, en als u denkt: Maar de PEN bestond toch al? Dan kunt u hieronder zien hoe de Originele PEN tot stand is gekomen. Olympus was zijn tijd toen al ver vooruit :-)
Hans Braakhuis
(108 dagen geleden.)
De witbalans gaat imho behoorlijk de fout bij de foto van de twee dames.
Het dSLR Team:
(224 dagen geleden.)
@Ngyuen Ho | Wij hebben die geruchten ook vernomen,
maar of het waar is kunnen we niet bevestigen. We weten
natuurlijk wel dat er nieuwe objectieven aankomen in de
toekomst, maar wanneer en welke...??? Laten we eerst
maar wachten tot de PEN werkelijk in de winkels ligt
met de nu aangekondigde objectieven.
Ngyuen Ho
(225 dagen geleden.)
Ik heb van mijn lokale fotohandelaar gehoord dat er ook
binnen nu en niet al te lang twee nieuwe objectieven
komen. Een vast 20mm objectief en een telezoom van 45 tot
200mm. Weten jullie hier al iets over?
Brian Dragtstra
(227 dagen geleden.)
@Sjoerd | Dat zou heel goed kunnen inderdaad want Leica
maakt de objectieven voor Panasonic's G1 en GH1, en ook
daar verwachten we een opvolging van aan het einde van
het jaar. :-)
Sjoerd
(227 dagen geleden.)
@Brian Dragtstra
Ik las dat eind van het jaar Leica wellicht met een m43 objectief komt.
Brian Dragtstra
(230 dagen geleden.)
@G.Hunter | Ik vond de camera erg lekker in de hand
liggen maar dat is natuurlijk heel persoonlijk, daarom
schrijf ik daar eigenlijk nooit meer over. Wat de accu
stroom betreft kan ik zeggen dat ik meer dan 400 foto's
heb gemaakt op een lading, maar ik kan niet vertellen
of die accu toen helemaal vol was of dat deze al
gebruikt was voor ik hem kreeg.
G.Hunter
(231 dagen geleden.)
Eigenlijk ben ik zeer benieuwd hoe de nieuwe digitale Pen in de hand ligt.
Hoe zit het eigenlijk met de energieverzorging? Daar heb ik nog niets over
gelezen.
In elk geval heb ik goede ervaringen met mijn onderhand oude Olympus Pen
[halfkleinbeeld camera] en de Olympus Mju-1. Die laatste was compact, licht en
snel.
Vast veel succes wens ik Olympus.
G.H.
Brian Dragtstra
(236 dagen geleden.)
@Sjoerd | Er worden nu al Fourthirds en OM adapters
geleverd en er zijn van Panasonic en van diverse
second source merken ook al Leica M en R adapters te
koop. Binnenkort komen hier ook nog Contax, Nikon F en
Canon EF adapters bij.
Sjoerd
(236 dagen geleden.)
Als Olympus het voor elkaar krijgt om voor deze camera ook adapters te maken
voor andere mounts zou dit wel eens een hele interessante camera kunnen
worden...
Wolter
(236 dagen geleden.)
Waarom moet je als fotograaf door al die fotocamerafabrikanten het
filmen er tegenwoordig bij krijgen.
De camera's in kwestie zouden goedkoper zijn zonder deze grap en
misschien is er dan ook plaats voor een zoeker zoals vroeger de
Contax G1 en 2 hadden.
Hoop dat de volgende Pen weer gewoon een digitaal fototoestel is.
Let wel, ik vind het een schitterende camera, maar ook een beetje een
gemiste kans.