dSLR.nl : Gebruikerstest Nikon D40x

De Nikon D40x (10 megapixels) is de grote broer van de Nikon D40, een instap model met 6 megapixels voor mensen die beginnen met een digitale spiegelreflex camera. Dat gezegd hebbende kan ik u meteen verklappen dat de D40x een uiterst complete camera is waar ook een (semi)professional lekker mee kan werken, al heeft de camera voor de (semi)professional hier en daar wat beperkingen.

Het formaat van de Nikon D40x is klein, heel klein zelf. Dit kleine formaat maakt het een prima camera voor op reis of in de tas, maar het kan ook voor problemen zorgen bij mensen met grotere handen. Zelf heb ik vrij grote handen en ik heb tijdens het testen een paar keer meegemaakt dat ik de bediening van de kleine knopjes net achter de ontspan knop lastig vond omdat ze te dicht op elkaar gepakt zaten. Ik denk wel dat het een kwestie van wennen is, maar ik ben meer ruimte tussen de knoppen gewent en had hier soms moeite mee. Ook drukte ik tot twee keer toe per ongeluk het luikje voor de geheugenkaart open tijdens het vasthouden van de camera

De Nikon D40x heeft een sensor die qua beeldomvang gelijk is aan de sensor van de D200 camera, de semi professionele broer in de camera familie. Deze grotere sensor maakt dat de D40x een groter fotobestand kan leveren en dat levert dus per definitie een betere foto op, maar let wel, megapixels zeggen echt niet alles! Met 6 miljoen pixels, zoals de D40 heeft, kunt u perfecte afdrukken maken op groot formaat. Met de 10 miljoen pixels van de D40x kunt u net zulke mooie afdrukken maken op hetzelfde formaat, alleen kunt u nu de randjes van de fotobestand afsnijden die niet mooi waren, dat is het verschil tussen 6 en 10 miljoen pixels.

Wat maakt de Nikon D40x zo anders dan de andere Nikon modellen? Om te beginnen het ontbreken van een eigen scherpstel motor in de camera. Gebruikers van Nikon camera’s schrijven er in diverse forums over dat dit een groot gemis is, maar persoonlijk dank ik dat dit onzin is. De doelgroep voor de Nikon D40x is niet de groep gebruikers die al een digitale spiegelreflex camera heeft, maar de gebruiker die de overstap wil maken van een compact camera naar een dSLR model en deze gebruiker heeft over het algemeen nog geen Nikon lenzen in de kast liggen. Omgekeerd kan iemand die begint met een D40x zijn lenzen gewoon blijven gebruiken op toekomstige modellen, of deze nu wel of geen ingebouwde scherpstel motor hebben

Wat betekend het ontbreken van die scherpstel motor dan? Bijna alle huidige Nikon (digitale) spiegelreflex camera’s hebben een motor ingebouwd zitten in de camera behuizing die middels een klein schroefje het scherpstel mechanisme in de lens bedient. De Nikon D40 en D40x hebben deze motor niet omdat tegenwoordig steeds meer lenzen zijn uitgerust met een eigen scherpstel motor in de behuizing van de lens. Mits u die moderne AF-S of AF-I lenzen gebruikt is er dus niets aan de hand en heeft u met de D40 of D40x gewoon een camera in de hand die prima scherpstelt, maar gebruikt u oudere Nikon lenzen dan merkt u dat deze niet automatisch scherpstellen op de D40 en de D40x. U kunt overigens wel gewoon passende lenzen (lenzen met een zogenaamde Nikon F mount) gebruiken op deze camera, alleen zult u met de hand moeten scherpstellen en in sommige gevallen ook de belichting handmatig moeten doen, hier kom ik later op terug.

Een andere bijzonderheid aan de Nikon D40x is dat deze camera een groot ISO bereik heeft dat al begint bij ISO 100. De ISO gevoeligheid zegt iets over de gevoeligheid van de sensor voor licht. Hoe gevoeliger de sensor is, hoe groter het ISO getal. Vroegere Nikon spiegelreflexen begonnen bij ISO 200 en liepen tot 1600 of 3200, de D40x begint bij ISO 100 wat de afbeelding kwaliteit behoorlijk ten goede komt. Hoe hoger het ISO getal is, hoe meer ruis er namelijk in de afbeelding komt. Hoe meer licht u tot uw beschikking heeft, hoe lager ISO getal u kiest om mee te fotograferen. Soms ontkomt u echter niet aan een hoge ISO waarde omdat het licht erg slecht is, in dat geval is het goed om te weten dat de Nikon D40x ook prima foto’s maakt op ISO 1600 (Bij foto’s met grote zwarte partijen zoals nachtfoto’s is het raadzaam niet hoger te gaan dan ISO 800 omdat ruis in deze donkere partijen beter zichtbaar is, al zijn hierop uitzonderingen zoals de foto hieronder)

Echt bijzonder aan de camera is het menu dat echt is opgebouwd voor beginnende camera gebruikers. Bent u bang dat u niet aan een digitale camera zult kunnen wennen, probeer dan deze camera maar eens uit. De ontwerpers van de D40x hebben er echt alles aan gedaan om een zo overzichtelijk mogelijk menu te maken waarbij de moeilijkste camera functies die u maar kunt bedenken op een zeer begrijpelijke manier in het hulpscherm van het menu worden uitgelegd. Wilt u de ISO waarde veranderen dan krijgt u een prachtige uitleg over de te kiezen waardes. Leuk detail hierin is bijvoorbeeld dat ISO 800 wordt aangeraden voor nachtelijke fotografie, dus fotografie met veel donkere partijen en dat ISO 1600 (waarvan zeer veel mensen denken dat dit de beste instelling is voor ’s nachts) wordt aangeraden voor fotografie in bijvoorbeeld een theater met voldoende licht om geen donkere partijen te hebben. In een theater mag u immers geen flitser gebruiken dus u moet wel naar een hogere ISO waarde toe. De duidelijke hulpfuncties in de menu’s zijn zo handig dat ik tijdens de test van menig gevorderde amateur gebruiker “Oh, zit dat zo” hoorde. Ik weet zeker dat een hoop mensen makkelijker met deze digitale spiegelreflex uit de voeten kunnen dan met hun huidige compact camera, puur vanwege de duidelijk begrijpbare menu’s.

Wanneer u door de zoeker van de camera kijkt zullen een aantal zaken u onmiddellijk opvallen. Om te beginnen het formaat van het zoekerbeeld. Dit is behoorlijk veel groter als dat het was bij camera’s als de D70 en D100. In het midden ziet u verder de drie kleine vierkantjes. Deze vierkantjes zijn de scherpstel velden. Als u goed op internet zoekt zult u lezen dat veel andere merken camera’s er veel meer hebben. Sommige merken hebben er 5, weer andere 7 en er zijn er zelfs met 11 of meer. Trek u hier niets van aan. In de praktijk gebruikt een fotograaf er zelden meer dat deze drie, sterker nog. De meeste fotografen gebruiken er maar een!

De functie van een scherpstel veld is simpel. U richt het gekozen scherpstelveld (meestal de middelste) op het onderwerp van de foto en u drukt de ontspan knop half in. De camera stelt nu scherp op het gekozen onderwerp en als dit gebeurt is drukt u door en maakt u de foto. Stel nu dat het onderwerp niet in het midden staat dan kunt u er voor kiezen een ander scherpstelveld te kiezen. Handig, maar het kan ook eenvoudiger, en dat is wat iedere fotograaf in de praktijk ook doet. U richt het middelste scherpstelveld op het onderwerp, drukt de ontspanknop half in en drukt vervolgens met uw duim op de AE-L/AF-L knop op de achterkant van de camera. U houdt deze knop ingedrukt en richt de camera zo dat de compositie van uw foto mooi is en nu drukt u, terwijl u nog steeds die achterste knop ingedrukt houdt, de ontspanknop helemaal in zodat de foto genomen wordt. Het lijkt omslachtig maar het werkt veel sneller dan het steeds opnieuw kiezen van het juiste scherpstelveld en dit is de manier hoe echt iedere fotograaf die ik ken werkt.

De ingebouwde flitser van de camera werkt zeer makkelijk en is effectief bij opnamen op niet al te grote afstand. Wat ik wel een klein beetje jammer vind is dat de flitser zeer kritisch is voor wat betreft het helemaal omhoog moeten staan. De kleinste druk van de klep van mijn petje tegen de flitser maakt dat deze niet afgaat. De belichtingsmeting van de camera, i-TTL, werkt zeer goed en geeft echt heel mooi belichte foto’s. Vooral foto’s die gemaakt worden met menglicht zien er zeer realistisch uit. De camera scoort zeer goed als het gaat om het berekenen van de juiste kleurtemperatuur bij menglicht foto’s, iets waar iedere fotojournalist altijd zeer kritisch naar kijkt omdat dit nog wel eens voor vreemde resultaten zorgt. Buiten de ingebouwde flitser kunt u ook gebruik maken van een externe flitser. Elke elektronische flitser kan in principe op de Nikon D40x worden aangesloten maar het meest komt de camera tot zijn recht met een i-TTL flitser omdat alle camerafuncties en belichtingsberekeningen dan volledig worden ondersteunt. De nieuwe SB-400 flitser van Nikon is de ideale uitbreiding voor de D40x, maar de camera kan ook prima overweg met de SB-600 en SB-800 al vind ik persoonlijk dat de SB-800 wel erg zwaar is voor de lichte D40x. Het zal best kunnen, maar ik ben bang voor beschadiging van de camera als je de SB-800 veel op deze camera zal gebruiken.

De beeldkwaliteit is prima. Opvallend detail is alleen dat JPG bestanden er al uit de camera erg kleurrijk uitzien terwijl in het menu nergens een instelling is gedaan die dat onderschrijft. Je kunt in het menu van de camera er voor kiezen levendige kleuren aan te zetten, maar ons test exemplaar stond ingesteld op normaal en toch zagen de kleuren er versterkt uit. Dit neemt echter niet weg dat de kleuren wel heel erg mooi waren en de foto’s die deze camera levert zonder enige nabewerking zo naar de afdruk centrale konden. Kenmerkend voor recente Nikon camera’s in het algemeen en voor de D40x in het bijzonder is dat de gegenereerde ruis bij hogere ISO waarden wel iets meer aanwezig is dan bij bijvoorbeeld Canon camera’s uit dezelfde prijsklasse, maar dat deze ruis op een afdruk nauwelijks opvalt. Waar de meeste merken een soort ruis produceren die zichtbaar is als gekleurde spikkels is de ruis van deze camera veel minder storend aanwezig, vergelijkbaar met de vroegere korrel in analoge film. Mensen die bang zijn voor de ruis hoeven hier echt niet voor te vrezen. Op het moment dat ruis het plaatje zou verpesten zou de foto toch al niet heel erg mooi geworden zijn. Ik ben mij er van bewust dat dit een klein beetje kort door de bocht is en dat er natuurlijk uitzonderingen zijn, maar de gebruiker van deze camera is niet dezelfde als van een professionele D2Xs die duizenden euro’s meer uitgeeft om een camera te hebben die in werkelijk extreme omstandigheden nog perfect presteert. In meer dan 95% van de gevallen zal mijn stelling daarom wel kloppen.

Een mooi voorbeeld van een ISO 1600 opname die er goed uitziet is de opname van een auto voor een vliegtuig in het AvioDrome in Lelystad. Op deze locatie is het licht erg slecht en om uit de hand te kunnen fotograferen is het wenselijk om een hoge ISO waarde te gebruiken. De afdruk van deze foto ziet er mooi uit.

Dagelijks gebruik:
De koper van een camera als de D40x zal in de meeste gevallen nog niet zo ervaren zijn in het fotograferen met een spiegelreflex camera. De D40x heeft zoals gezegd dan alles aan boord om de gebruiker zo snel mogelijk wegwijs te maken in het gebruik van de camera, en sommige functies gaan zelfs verder dan wat menig andere spiegelreflex camera aan boord heeft. Zo is de D40x voorzien van de D-lightning functie. Deze mooie voorziening zorgt er voor dat donkere partijen, zoals schaduwen, iets lichter worden gemaakt. Stel u heeft een foto die op een mooie dag is gemaakt en waarvan de belichting zo was dat de lucht mooi blauw is maar de donkere partijen, en dan vooral daar waar er schaduw was, bijna geen doortekening meer hebben. Met D-lightning haalt u deze donkere partijen gewoon wat naar voren zonder dat dit storend is in de foto. Als gebruiker heeft u de keuze uit drie verschillende niveaus en als u tevreden bent slaat u een bewerkte kopie van het bestand op, u behoudt dus het originele bestand. (Zie de foto van het huis in de steigers als voorbeeld, deze is bewerkt met D-lightning)
Naast D-lightning heeft de camera nog een aantal andere nabewerking functies die erg leuk zijn maar de leukste en meest geweldige vonden we hier op de redactie toch wel de mogelijkheid een kleurenfilter over de foto heen te leggen. Op deze manier kunt u een iets verkeerde witbalans achteraf in de camera corrigeren tot een betere foto. Ook bij deze bewerking blijft het origineel behouden en maakt u een kopie van de foto waarover de bewerking is toegepast. Verdere mogelijkheden zijn bijvoorbeeld het converteren van de foto in zwart/wit, sepia of koelblauw, het maken van een kopie met kleine pixel afmetingen die u bijvoorbeeld op een website kunt gebruiken, enz..

Om te kijken of de belichtingsmeting van de camera ook werkt bij lenzen zonder objectief informatie hebben wij een Lensbaby op de body gezet. Uit deze test bleek dat de camera zonder CPU lens inderdaad niet in staat is om de belichting goed te meten. Uiteraard kon de camera met deze lens wel in de manueel stand worden gebruikt.

Conclusie:
Wij vonden tijdens de test dat de Nikon D40x een zeer complete camera is die voor een betrekkelijk laag bedrag over de toonbank gaat. Qua prijs/kwaliteit verhouding scoort deze camera dan ook een “zeer goed” bij ons. De camera moet natuurlijk niet worden vergeleken met een hoogstaand professioneel model, maar als we het bedieningsgemak en de snelheid buiten beschouwing laten scoort de D40x qua beeldkwaliteit op gelijk niveau als de Nikon D200 die wij op de redactie hebben. Een kleine kanttekening zit hem wel in de JPG bewerking door de camera, en dat is dat wanneer de camera helemaal neutraal is afgesteld en er wordt een foto gemaakt in RAW + JPG er een groot kleurverschil zit tussen deze twee bestanden. Het lijkt een klein beetje of de foto iets levendiger wordt gemaakt tijdens het converteren naar JPG door de verzadiging iets omhoog te schroeven. Storend was het zeker niet, maar het viel wel op wanneer we de twee bestanden naast elkaar openden op een beeldscherm.

Voordelen:
• Prima prijs / prestatie verhouding
• Makkelijk mee te nemen (licht gewicht)
• Groot zoekerbeeld
• Zeer intuïtief te gebruiken
(ook een beginner kan zonder handleiding aan de slag)
• Simpele fotobewerking vanuit de camera zonder computer
• Goed te gebruiken bij slecht licht, ook op hogere ISO waarden

Nadelen:
• Iets te klein, handen passen niet lekker om de body
• Geheugenkaart klepje opende meermaals per ongeluk
• Autofocus alleen met AF-S en AF-I lenzen of lenzen van een ander merk met ingebouwde scherpstel motor.
• Belichtingmeting alleen automatisch met CPU objectieven
• Geen beschermkap over het TFT scherm

Verantwoording:
De Nikon D40x die wij hebben getest is ter beschikking gesteld door Nikon Nederland en was voorzien van een AF-S Nikkor 18-55mm 1:3.5/5.6 G II ED kitlens. Wij hebben de camera telkens met deze lens getest omdat dit het objectief zal zijn dat de meeste Nikon D40x gebruikers standaard bij hun camera zullen krijgen (andere opties zijn uiteraard ook mogelijk)

Hieronder wat foto's die tijdens de test zijn gemaakt met de D40x

Terug